Dlaczego zaczynamy od papieru, a nie od komputera
Na pierwszym spotkaniu modułu o mocnych stronach kładziemy przed Państwem zwykłe kartki i długopis. To celowy wybór. Przy ekranie łatwo pominąć rzeczy, które wydają się oczywiste, a właśnie one bywają najcenniejsze. Kartka pozwala pisać swobodnie, skreślać, dopisywać na marginesie i wracać do wcześniejszych myśli bez obawy, że coś zniknie albo trzeba to od razu ładnie sformatować.
Jesienią, gdy wiele osób po pięćdziesiątce wraca do planów odkładanych przez lato, zauważamy, że ta spokojna, analogowa forma pomaga zwolnić tempo. Nikt nie musi się spieszyć ani porównywać z innymi uczestnikami. Każdy pracuje na własnych notatkach, a prowadząca podchodzi, gdy ktoś o to poprosi.
Dopiero później, gdy materiał jest zebrany, przenosimy wybrane fragmenty do uporządkowanej formy, którą można zachować i do której można wracać przy kolejnych modułach.
Karta inwentaryzacji doświadczeń
Podstawowym narzędziem jest karta, na której wypisują Państwo dotychczasowe role, nie tylko stanowiska z dokumentów. Obok funkcji zapisujemy, co realnie Państwo robili w ciągu typowego tygodnia: kogo wdrażali, co organizowali, z kim negocjowali, jakie problemy rozwiązywali.
Takie rozbicie pokazuje, że jedno stanowisko skrywa często kilka odrębnych umiejętności. Osoba, która przez lata prowadziła magazyn, mogła jednocześnie planować pracę zespołu, pilnować terminów dostaw i uczyć nowych pracowników. W jednym zdaniu z dawnego CV tego nie widać.
Kartę wypełniamy etapami, najpierw dla ostatnich lat, potem wstecz. Nie wymagamy pełnej chronologii. Jeśli jakiś okres jest trudny do opisania albo mało istotny, można go pominąć bez wyjaśnień.
- Role formalne i faktycznie wykonywane zadania zapisujemy osobno
- Szukamy czynności powtarzalnych, w których czuli się Państwo pewnie
- Zaznaczamy to, co wykonywali Państwo poza obowiązkami
Rozmowa w parach i pytania pomocnicze
Drugie narzędzie to krótka rozmowa w parach według zestawu pytań przygotowanych przez prowadzącą. Druga osoba słucha i dopytuje, a potem opowiada własnymi słowami, co usłyszała. Bardzo często okazuje się, że ktoś z zewnątrz zauważa kompetencje, które opowiadający uważał za zwyczajne.
Pytania są proste i konkretne: z czego byli Państwo zadowoleni po zakończeniu dnia pracy, o co koledzy prosili Państwa najczęściej, które zadania wykonywali bez zmęczenia. Nie szukamy tu efektownych odpowiedzi, tylko takich, które da się później sprawdzić w praktyce.
Rozmowa nie jest oceną ani egzaminem. Notatki z niej zostają u Państwa, a w grupie omawiamy jedynie to, co sami uczestnicy zdecydują się powiedzieć.
Mapa zainteresowań obok umiejętności
Same umiejętności nie wystarczą, bo można być w czymś bardzo dobrym i zupełnie tego nie lubić. Dlatego równolegle prowadzimy mapę zainteresowań: na jednej stronie zapisują Państwo tematy, przy których tracą poczucie czasu, a na drugiej te, od których wolą się trzymać z daleka.
Następnie zestawiamy obie strony i szukamy miejsc, w których umiejętność spotyka się z zainteresowaniem. Z tych przecięć powstaje wstępna lista obszarów do przemyślenia. To nie są propozycje etatów ani obietnice pracy, lecz kierunki, które warto sprawdzić dokładniej w kolejnych modułach.
Zdarza się, że lista zaskakuje samych uczestników. Ktoś, kto całe życie pracował z dokumentami, odkrywa, że najchętniej przekazywałby wiedzę innym. Inny widzi, że lubi pracę rękami i zadania z widocznym efektem.
Co zabierają Państwo ze sobą po module
Na koniec spotkań każdy uczestnik ma własny, krótki dokument: uporządkowaną listę umiejętności, krótką listę zainteresowań oraz zestaw obszarów, w których mogą Państwo je wykorzystać. Dokument ma jedną, dwie strony i jest napisany Państwa językiem, a nie żargonem rekrutacyjnym.
Ten materiał staje się punktem wyjścia dla modułów o CV, planowaniu rozwoju i własnym projekcie. Dzięki niemu nie zaczynają Państwo każdego z nich od zera, lecz wracają do tego, co już zostało nazwane i zapisane.
Nie obiecujemy, że lista od razu wskaże gotową ścieżkę zawodową. Pokazuje natomiast, na czym można się oprzeć, i ułatwia rozmowy z doradcą, pracodawcą albo samym sobą, gdy trzeba podjąć decyzję.
- Uporządkowana lista umiejętności w jednym dokumencie
- Mapa zainteresowań zestawiona z doświadczeniem
- Wstępne obszary do dalszego sprawdzenia
Jak z tych narzędzi korzystać samodzielnie
Wiele z opisanych ćwiczeń można powtórzyć w domu, bez prowadzącej. Wystarczy spokojne popołudnie, kilka kartek i gotowość, by pisać bez cenzury. Warto robić to w kilku krótkich podejściach, bo po przerwie często przypominają się sprawy, o których wcześniej nie było mowy.
Dobrym zwyczajem jest zapytanie o zdanie jednej zaufanej osoby: dawnego współpracownika, członka rodziny, znajomego z klubu czy koła. Proszę ich o trzy rzeczy, w których widzą Państwa jako szczególnie pomocnych. Odpowiedzi często pokrywają się z tym, co wypisała karta.
Jesień sprzyja takim porządkom. Dni są krótsze, rytm spokojniejszy i łatwiej usiąść do notatek bez poczucia, że umyka coś ważniejszego.
Moduł o mocnych stronach opiera się na prostych narzędziach: karcie doświadczeń, rozmowie w parach i mapie zainteresowań. Żadne z nich nie wymaga specjalnej wiedzy, a razem pozwalają nazwać to, co przez lata było dla Państwa naturalne. Dokument, który powstaje na końcu, nie rozstrzyga o przyszłości zawodowej, lecz daje solidną podstawę do kolejnych kroków podejmowanych we własnym tempie.