Dlaczego lista, a nie od razu plan
Plan rozwoju zawodowego łatwo napisać w jeden wieczór, a jeszcze łatwiej porzucić po dwóch tygodniach. Najczęściej dzieje się tak dlatego, że powstał zbyt szybko, bez sprawdzenia, ile czasu, sił i pieniędzy rzeczywiście mają Państwo do dyspozycji. W spotrylix zaczynamy więc od krótkiej listy pytań, na które odpowiada każdy uczestnik, zanim zapisze choćby jeden cel.
Piszę to jako instruktor, który co tydzień widzi, jak różnie wyglądają początki. Jedna osoba ma gotowy pomysł, ale nie wie, od czego zacząć. Inna ma dużo czasu, lecz mało pewności siebie przy komputerze. Lista nie ocenia nikogo, a jedynie porządkuje punkt wyjścia i pokazuje, które pytania wymagają jeszcze namysłu.
Pytania o tempo i dostępny czas
Pierwsza grupa pytań dotyczy rytmu tygodnia. Ile godzin mogą Państwo realnie poświęcić na naukę, nie rezygnując z obowiązków domowych, zawodowych i odpoczynku? Czy lepiej pracuje się Państwu rano, czy po południu? Czy wolą Państwo krótkie, częste spotkania, czy rzadsze, ale dłuższe? Odpowiedzi nie muszą być ambitne, muszą być prawdziwe.
W jesiennych tygodniach wiele osób dostrzega, że dni robią się krótsze, a energia spada, więc plan na pełny etat nauki bywa nierealny. Lepiej założyć niewiele i dotrzymać słowa, niż obiecać sobie dużo i się zniechęcić. Tempo wolniejsze od zaplanowanego jest dla nas normą, a nie porażką, i dobry plan zostawia na nie miejsce.
- Ile godzin tygodniowo mogę przeznaczyć na naukę bez uszczerbku dla reszty życia
- W jakich porach dnia najłatwiej mi się skupić
- Czy potrzebuję dnia przerwy między kolejnymi zadaniami
Pytania o możliwości i punkt wyjścia
Druga grupa dotyczy tego, co już Państwo potrafią i czego brakuje. Warto spisać doświadczenia z dotychczasowej pracy, także te, które nie trafiły do CV, na przykład organizowanie zespołu, kontakt z klientami czy prowadzenie dokumentacji. To one często wyznaczają kierunek, w którym nauka ma największy sens.
Równie ważne są ograniczenia: stan zdrowia, dojazdy, dostęp do komputera i internetu w domu, zobowiązania wobec rodziny. Nie traktujemy ich jak przeszkód do ukrycia, lecz jak dane do planu. Plan, który uwzględnia dojazd i zmęczenie po pracy, jest po prostu bardziej wykonalny od planu pięknego na papierze.
- Które moje umiejętności są już dziś użyteczne w nowym kierunku
- Czego chcę się nauczyć, a co tylko wydaje mi się konieczne
- Jakie ograniczenia muszę uwzględnić od początku
Pytania o oczekiwania wobec samego siebie
Trzecia grupa jest najtrudniejsza, bo dotyczy oczekiwań. Co ma się zmienić za pół roku, a co za dwa lata? Czy oczekują Państwo konkretnej pracy, dodatkowego zajęcia, czy po prostu większej pewności w nowych narzędziach? Żaden program nie może obiecać zatrudnienia ani zarobków i uczciwie to mówimy, dlatego cele warto formułować jako kroki, na które mają Państwo wpływ.
Dobrym sprawdzianem jest zdanie: po tym etapie będę umieć to i to. Jeśli da się je dokończyć w sposób sprawdzalny, cel jest dobrze postawiony. Jeśli brzmi jak życzenie, warto go rozbić na mniejsze części, które można ćwiczyć podczas zajęć i w domu.
Pytania o wsparcie i sposób uczenia się
Czwarta grupa dotyczy ludzi wokół Państwa. Kto może pomóc, gdy utknie się przy ćwiczeniu na komputerze? Czy lepiej uczy się Państwu w grupie, czy w cztery oczy z prowadzącym? Czy potrzebują Państwo materiałów do wydrukowania, bo na ekranie czyta się im gorzej? To drobiazgi, które decydują o tym, czy nauka trwa, czy się urywa.
Na zajęciach pracujemy w spokojnym tempie, z dużą ilością ćwiczeń i możliwością powtórzenia tego samego kroku. Jeśli wiedzą Państwo z góry, że potrzebują większej liczby powtórzeń, wpiszcie to do planu jako normalny element, a nie jako wstydliwy dodatek.
- Do kogo zwrócę się, gdy coś mi nie wychodzi
- Czy wolę uczyć się w grupie, czy indywidualnie
Jak z listy zrobić pierwsze trzy kroki
Gdy odpowiedzi są już zapisane, wybierają Państwo trzy najbliższe kroki, nie więcej. Pierwszy powinien być mały i do wykonania w ciągu tygodnia, na przykład uporządkowanie listy doświadczeń lub próba napisania wiadomości e-mail z załącznikiem. Drugi i trzeci rozwijają pierwszy i mają przybliżone terminy, które można później przesunąć.
Plan wraca na stół co kilka tygodni. Sprawdzają Państwo, co się udało, co trwało dłużej i czy cel nadal pasuje do sytuacji. Taka korekta nie oznacza błędu w pierwotnym planie, tylko że plan żyje razem z Państwem. Na wspólnych spotkaniach pomagamy ją przeprowadzić, ale decyzje zawsze pozostają po Państwa stronie.
Lista pytań nie zastępuje decyzji, ale ją poprzedza i porządkuje. Jeśli po jej przejściu wiedzą Państwo, ile mają czasu, od czego startują, czego oczekują i kto może pomóc, plan rozwoju zawodowego powstanie szybciej i będzie bliższy rzeczywistości. Jeśli któraś odpowiedź wciąż jest niejasna, to dobry temat do omówienia na zajęciach, zanim zapiszą Państwo kolejny cel.